باز خوانی چند برگی از تاریخ

روزها و سالها یکی پس از دیگری سپری میشوند ، گاه تلخ و گاه شیرین و با فراز و نشیب هایی بیاد ماندنی که هر کدامشان خطی و برگی از تاریخ معاصر را رقم میزند. روزها و سالها میگذرد و نسل ها یکی پس از دیگری می ایند و میروند. و در این میان ممکن است تنها نامی و نشانی به یادگار بماند. گاهی نام نیک و گاهی بدنامی ابدی و گاهی نه نامی و نه نشانی ، بناچار همچون خیل عظیمی از گذشتگان بی نام و نشان در لابلای سرگذشت قطور تاریخ سازان گم میشوی بی هیچ نام و نشان...

تاریخ و مطالعه آن بزرگداشت مردگان نیست بلکه تدبر و تفکر در سرگذشت آنان و عبرت گرفتن از اشتباهات و راهنمایی جستن ازبرخی تصمیمات عاقلانه آنهاست.آنجا که نیک و بد به روایت متعدد دایما در حال تکرار است و تکرار...

با ورق زدن تاریخ و مطالعه قاجار به اختصار میتوان به موارد زیر دست یافت، دوران قاجار دوران اشرافیت گرایی و اختلافات عمیق طبقاتی و فقر در بین عموم و بی توجهی سران درباری به حقوق عامه و بقولی رعیت بوده ، آن زمان که شاه ایران به روایت تاریخ به عیش و عشرت و تفریح در بلاد فرنگ مشغول بود، مردم از فقر و تنگدستی و قحطی نان در رنج بودند،یکی در گنج و دیگران در رنج... . عهد قاجار عهد نخبه کشی و تا حدودی خفقان محسوب میشود تا آنجا که امیرکبیر ارزنده ترین نخبه راه یافته به صدراعظمی قربانی اقدامات اصلاحی اش میشود.

ایران زمان قاجار با وجود پیشرفت روز افزون ملل مختلف و انقلابهای صنعتی به دهکده ای عصر حجری شباهت داشت و بویی از تمدن و پیشرفت به خود ندیده بود ، تا جایی که با اعتراضات متعدد و بی کفایتی شاه قاجار مجلس شورای ملی انحلال نظام سلطنت و سلسله قاجاریه را به رای گذاشته و رضا خان پهلوی را شاه جدید معرفی مینماید. با علنی شدن سلطنت پهلوی رضا خان دولت را از حیث اداری و مالی برای اجرای طرح های زیر ساختی و توسعه آماده کرد ، راه های شوسه و آسفالته – راه آهن – نظام اموزشی جدید و تاسیس دانشگاه تهران –مدرسه نظامی-فرودگاه مهر اباد-تاسیس ثبت احوال و شناسناسنامه دار کردن مردم-تاسیس ثبت اسناد و سند دار کردن اراضی- تاسیس بانک ها و تبدیل واحد پول به ریال و بسیاری دیگر از تحولات که امروزه شاهدش هستیم در زمان وی با بهره گیری از تجارب اروپایی انجام گردید و سالها عقب ماندگی ناشی از بی کفایتی در عهد قاجار را طی مدت کوتاهی جبران نمود و انقلابی صنعتی – فرهنگی با هدف سازندگی در زمان او شکل گرفت.

اما یک سوال برای خواننده پیش می اید که در فاصله زمانی کمتر از انگشتان دست از انقراض قاجار تا ظهور پهلوی تحولات رو به رشد ایران از دهکده حجری تا ظهور تمدن و شکوفایی چگونه انجام گردید و اگر در آن زمان کوتاه پتانسیل رشد فزاینده وجود داشت دلیل تاخیر در تحولات چه بوده و چه تفاوتی میان شاه قبلی و شاه فعلی و حکومت قبلی و حکومت فعلی وجود داشته؟ پاسخ دادن به این سوال نه تنها مشکل نبوده بلکه میتوان ساده انگارانه به پاسخ آن رسید و آن اینکه دلیل عقب ماندگی های ملت در زمان قاجار بی کفایتی شاهان و عدم توجه به نخبگان در راس حکومت میباشد تا جایی که با شروع سلسله پهلوی ایران سنتی و شکننده با اتکا به دانش غربی و نخبگان آنها به دلیل فقدان نخبگان و اندیشمندان داخلی به ایرانی صنعتی و رو به پیشرفت بدل میگردد.

بهر حال بازخوانی افول قاجار تا سالهای ابتدایی ظهور پهلوی به جهتی انجام گرفت که در ادامه بیان میگردد و این که رضا خان که بود و چه کرد و جدای از خدمات،چه اقدامات مخربی انجام داد در این نوشتار نمیگنجد و خوانندگان عزیز کم و بیش با کم و کیف آن آشنایی داشته و دارند. روی سخن و مطالعه تاریخ ایران زمین از افول قاجار تا ظهور پهلوی که شکوفایی ایران زمین را در زمانی اندک رقم زد حاوی یک نکته ارزنده است که بارها و بارها در سخنان امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری و دیگر دلسوزان نظام به آن اشاره شده و آن توانایی های ملت ایران در همه عرصه ها در صورت باور داشتن به خود است، باور داشتن به اینکه با دست خالی هم میشود کارهای بزرگ کرد و هرگاه ملتی به این باور قلبی رسیده اند کارهایی بزرگ انجام داده اند، همانگونه که سقوط دیکتاتوری پهلوی و پیروزی در دوران هشت ساله دفاع مقدس را با دستان به ظاهر خالی و ایمان قلبی و اتکا به خود به فرجام رساندیم.

اینکه تاریخ را بخوانیم تنها یک مساله است و اینکه از اقدامات مثبت برخی انسانهای بد تاریخ پند بگیریم و روحیه خواستن توانستن است را در خود زنده کنیم موجب پیشرفت و ترقی ملت و کشورمان میشود. با مطالعه تاریخ میتوان فهمید رسیدن به شکوفایی اقتصادی و اقتدار سیاسی زمان دور و دراز نمیخواهد و تنها اراده یک ملت و نخبگان و دلسوزان نظام و حس خود باوری است که در لحظه لحظه تاریخ ، تاریخ ساز بوده است. تاریخ را دوباره باید خواند و با پند گرفتن از پلیدی ها و دوری جستن از زشتی ها، خوبی هایش را سرلوحه امورمان قرار دهیم.

به قلم : علی موحدی نیا

صنعت ساختمان...